Hoe lang duurt het om uw geld terug te krijgen? De echte termijnen

Het startpunt kost niets en vraagt niets: de diagnose is gratis en duurt 2 minuten. Ze kwalificeert uw recht — grondslag, sterkte van het dossier, verjaring — en zegt u eerlijk of het dossier standhoudt. Als dat zo is, wordt de ingebrekestelling aangetekend verstuurd met een antwoordtermijn van 15 dagen, en ontvangt de schuldenaar automatische herinneringen op D+4, D+8 en D+12. De agenda is niet langer de zijne: u hebt hem bepaald.

Deze fase speelt zich dus af in twee tot vier weken, de tijd van de verzending, de antwoordtermijn en een eventuele onderhandeling. En ze is doorslaggevend: één op de vier geschillen wordt in dit stadium geregeld, zonder rechter, zonder bemiddelaar, zonder bijkomende kosten. Een juridisch onderbouwde brief, die de toepasselijke artikelen aanhaalt en een vaste termijn bepaalt, volstaat vaak om de schuldenaar te doen begrijpen dat negeren geen optie meer is.

Een detail dat telt: vanaf de ingebrekestelling beginnen de interesten tegen de wettelijke rentevoet te lopen (art. 5.231 BW; 4 % in 2026). Ook als de schuldenaar tijd rekt, is die tijd niet verloren — hij komt bij uw schuldvordering.

Als de ingebrekestelling zonder gevolg blijft en uw geschil onder een gedekte sector valt — bank, post, consumptie in het algemeen, kansspelen —, is de sectorale ombudsdienst de logische volgende stap. Deze bemiddelingsdiensten, georganiseerd door boek XVI van het Wetboek van economisch recht, zijn gratis, en hun indicatieve behandelingstermijn bedraagt 90 dagen. Reken dus op ongeveer drie maanden voor deze fase, waarin u niets hoeft te betalen.

Drie maanden kunnen lang lijken, maar laten we ze in de juiste context plaatsen: de bemiddeling kost u niets, verbindt u tot niets, en uw dossier — ingebrekestelling inbegrepen — komt er al samengesteld aan. Ze documenteert bovendien de kwade wil van de schuldenaar als ze mislukt: een weigering om mee te werken voor een bemiddelaar pleit nooit in zijn voordeel voor het vervolg. En al die tijd blijven de interesten lopen sinds de ingebrekestelling.

De verzoening voor de vrederechter is de zachtste gerechtelijke toegangspoort: ze is gratis, vrijgesteld van de bijdrage van € 26, en de begeleiding door MonRecours kost € 89. Wat de termijn betreft, laten we eerlijk zijn: dat hangt af van de agenda van het vredegerecht van uw kanton. Reken op enkele weken tot enkele maanden tussen de aanvraag en de verzoeningszitting — zonder dat men u een precies cijfer kan beloven, want niemand kan dat ernstig doen.

Als de verzoening mislukt of geen zin heeft in uw geval, blijft de procedure ten gronde over: meerdere maanden, naargelang de drukte van de rechtbank en de strijdlust van de tegenpartij. Dat is de langste en duurste stap (€ 149 begeleiding, plus de kosten: € 26 bijdrage, € 50 rolrecht, en een dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder van ongeveer € 300 tot € 450 voor een schuldvordering van een consument tegen een onderneming). Boven € 5.000 wordt de gerechtelijke fase naar een advocaat georiënteerd (art. 590 Ger.W.). Het goede nieuws: de grote meerderheid van de dossiers komt daar nooit toe.

En de verjaring, in dat alles? Ze is uw vangnet, geen excuus: 10 jaar in beginsel voor de contractuele vordering (art. 2262bis, §1 oud BW). U zult volgende maand niet vervallen zijn. Maar elke maand wachten maakt het bewijs moeilijker te verzamelen, de schuldenaar zelfverzekerder, en vertraagt het startpunt van de interesten. De lange termijn beschermt uw recht; de korte termijn beschermt uw dossier.