Ingebrekestelling zonder antwoord: wat nu te doen

Eerste ding om te weten: een schuldenaar die niet antwoordt, is banaal. Sommigen hopen dat u opgeeft, anderen zijn ongeorganiseerd, weer anderen testen uw vastberadenheid. De stilte betekent niet dat uw dossier zwak is; ze betekent dat de druk nog niet voldoende is. De ingebrekestelling was immers maar de eerste trap van een raket met verschillende trappen — en elke volgende trap is moeilijker te negeren dan de vorige.

Begin met te controleren of de termijn werkelijk verstreken is. De gangbare praktijk in B2C is 15 kalenderdagen te laten vanaf de vermoedelijke ontvangstdatum van de aangetekende zending — niet vanaf de verzending. Een schuldenaar die de brief op een vrijdag ontving, is de daaropvolgende maandag niet « te laat ». Zolang die termijn loopt, is de goede houding een gematigde herinnering: bij MonRecours vertrekken automatisch herinneringen op D+4, D+8 en D+12 na de verzending, zodat het dossier bovenop de stapel blijft zonder dat u eraan hoeft te denken.

Deze herinneringen zijn niet cosmetisch. Veel betalingen komen precies tussen de eerste brief en het verstrijken van de termijn binnen, wanneer de schuldenaar begrijpt dat het dossier gevolgd wordt door een systeem, niet door een particulier die het uiteindelijk beu wordt. Eén op vier geschillen wordt trouwens al geregeld in het stadium van de ingebrekestelling — vaak dankzij deze methodische vasthoudendheid.

De termijn is verstreken, nog steeds niets? De volgende stap kost niets: de verzoening voor de vrederechter (art. 731 Gerechtelijk Wetboek). De aanvraag is eenvoudig, geen advocaat is vereist, en ze is zelfs vrijgesteld van de bijdrage van € 26 aan het Fonds voor juridische tweedelijnsbijstand die gewone procedures treft. De rechter roept uw schuldenaar op om naar een akkoord te zoeken. Een oproeping van het vredegerecht ontvangen heeft een heel ander gewicht dan nog een brief: het is vaak het moment waarop de stilte doorbroken wordt.

Als de verzoening mislukt of als de schuldenaar niet verschijnt, blijft de contentieuze weg over. Voor een consument die tegen een onderneming optreedt, is de gemeenrechtelijke wijze van inleiding de dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder (art. 700 Gerechtelijk Wetboek) — het vereenvoudigd verzoekschrift is enkel opengesteld in de door de wet bepaalde gevallen, hoofdzakelijk huurgeschillen, niet voor een gewone schuldvordering. Reken indicatief op € 300 tot € 450 gerechtsdeurwaarderskosten voor de dagvaarding.

Voor de vrederechter kunt u in persoon verschijnen: de advocaat is niet verplicht (art. 728 Gerechtelijk Wetboek). En al het voorbereidende werk dient: de ingebrekestelling die zonder antwoord bleef, de gedateerde herinneringen, het proces-verbaal van niet-verzoening — elke stap die de schuldenaar genegeerd heeft, wordt een stuk dat tegen hem speelt.

Zet vooraleer te escaleren de cijfers op een rij. De verzoening is gratis. De procedure ten gronde kost € 26 bijdrage aan het Fonds voor juridische tweedelijnsbijstand bij de inschrijving op de rol, plus € 50 rolzetting geïnd bij de uitspraak — ten laste van de in het ongelijk gestelde partij —, en de € 300 tot € 450 gerechtsdeurwaarderskosten als een dagvaarding nodig is. Tegenover een schuldvordering van € 300 verdient de dagvaarding overweging; tegenover een schuldvordering van € 3.000 is ze bijna altijd rationeel. Het is een koele rekening, en die maakt u beter met open ogen dan de kosten onderweg te ontdekken.

Vergeet ook niet wat in uw voordeel speelt: de ingebrekestelling doet de intresten lopen tegen de wettelijke rentevoet — 4 % in burgerlijke zaken voor 2026, een tarief dat elk jaar wordt gepubliceerd —, in principe vanaf de ingebrekestelling. Elke maand stilte verzwaart dus de rekening van uw schuldenaar, niet de uwe. En de tijd dringt niet overmatig: de gemeenrechtelijke contractuele verjaring bedraagt 10 jaar.

Eén voorzichtigheid op dit laatste punt: verbeeld u niet dat uw brief « de teller op nul heeft gezet ». De ingebrekestelling van een particulier stuit de verjaring niet (art. 2244 §2 van het oud Burgerlijk Wetboek); enkel die van een advocaat of een gerechtsdeurwaarder heeft dat effect. Als uw schuldvordering oud is, houd daar dan rekening mee in uw planning — precies het soort punt dat de diagnose van MonRecours controleert vooraleer u een weg aan te bevelen.