Hoeveel kost een procedure voor de vrederechter?

Laten we beginnen met het beste, te weinig bekende nieuws: de verzoening voor de vrederechter (art. 731 Gerechtelijk Wetboek) kost niets. Ze is uitdrukkelijk vrijgesteld van de bijdrage van € 26 aan het fonds voor juridische bijstand die geldt voor gewone procedures. De aanvraag is eenvoudig — geen formalisme, geen deurwaarder — en geen advocaat is vereist.

Concreet roept de vrederechter beide partijen op en zoekt naar een akkoord. Voor uw tegenpartij is het ontvangen van een officiële oproeping van het vredegerecht geen kleinigheid: veel dossiers worden in dit stadium al opgelost. En als de poging mislukt, hebt u niets verloren — geen geld, geen rechten: de gerechtelijke weg blijft volledig open.

Daarom is de verzoening, in een geschil waar de dialoog niet volledig verbroken is, bijna altijd de rationele stap vóór u enige procedurekost maakt. Omdat ze gratis is, kan ze per definitie de kosten-batenverhouding van uw dossier niet verslechteren.

Als het proces noodzakelijk wordt, hier het eerlijke detail. Eerste post: de bijdrage aan het fonds voor juridische tweedelijnsbijstand, € 26 (art. 4 en 5 van de wet van 19 maart 2017), te betalen bij de inschrijving van de zaak op de rol. Tweede post: het rolrecht, € 50 — een nuttig verschil om te kennen: het wordt niet vooraf betaald, maar geïnd na afloop van de procedure, ten laste van de partij die verliest. Met andere woorden: als u in het gelijk wordt gesteld, draagt u het niet zelf.

Derde post, de zwaarste: de gerechtsdeurwaarder. Voor een consument die optreedt tegen een onderneming, is de gewone wijze van inleiding de dagvaarding bij deurwaarder (art. 700 Gerechtelijk Wetboek) — het vereenvoudigd verzoekschrift van art. 1034bis staat enkel open in de gevallen die de wet voorziet, in essentie het huurgeschil, niet voor een gewone schuldvordering. Reken, ter indicatie, op € 300 tot € 450 deurwaarderskosten voor de dagvaarding.

Een post die u daarentegen kunt schrappen: de advocaat. Voor de vrederechter is verschijning in persoon mogelijk en is de advocaat niet verplicht (art. 728 Gerechtelijk Wetboek). Voor een goed gedocumenteerd alledaags geschil is dat een aanzienlijke besparing — en de rechtbank is precies daarvoor bedoeld.

De cijfers krijgen pas betekenis in verhouding tot de inzet. MonRecours begeleidt geschillen van € 150 tot € 25.000: voor een schuldvordering van € 400 zou het meteen inzetten van € 300 tot € 450 deurwaarderskosten absurd zijn; voor een schuldvordering van € 4.000 is het een rationele investering als de minnelijke stappen mislukt zijn. De juiste vraag is nooit «hoeveel kost justitie?» maar «wat is het op dit punt waard om in te zetten, voor dit bedrag?».

Precies daarom bouwt MonRecours het traject op van goedkoop naar duur, en start elke stap enkel als de vorige niet volstond. Eerst de ingebrekestelling (€ 39), juridisch onderbouwd en gevolgd door aanmaningen: één geschil op vier wordt in dit stadium al geregeld, voor minder dan veertig euro. Dan de verzoening (€ 89 begeleiding, € 0 gerechtskosten). Pas daarna het proces (€ 149, plus de hierboven beschreven wettelijke kosten), wanneer de inzet het rechtvaardigt.

Deze opbouw heeft een eenvoudige verdienste: bij elke stap weet u wat u al hebt ingezet, wat de volgende stap zal kosten, en wat u opeist. U beslist met de cijfers voor ogen — niet in het duister.